VBA en macros schrijven met AI (2026)

VBA (Visual Basic for Applications) is de programmeertaal achter Excel-macro's. Het is krachtig maar de leercurve is steil. AI verandert dit compleet - in 2026 kun je VBA-macro's laten schrijven door simpelweg te beschrijven wat je wilt automatiseren. In dit artikel leer je hoe.

In het kort

• AI kan volledige VBA-macro's schrijven op basis van een beschrijving in het Nederlands
• ChatGPT en Claude zijn de beste AI-tools voor VBA-code generatie
• Je hoeft geen programmeur te zijn, maar basiskennis helpt bij debuggen
• Test macro's altijd eerst op een kopie van je bestand
• AI kan ook bestaande macro's uitleggen, debuggen en optimaliseren
• Voor nieuwe projecten is Office Scripts een modern alternatief

Wat is VBA en waarom is het nuttig?

VBA is de ingebouwde programmeertaal van Excel (en andere Office-applicaties). Met VBA kun je:

• Repetitieve taken automatiseren (met een druk op de knop)
• Complexe bewerkingen uitvoeren die met formules niet kunnen
• Custom functies maken
• Formulieren en dialoogvensters bouwen
• Data importeren en exporteren
• Rapportages automatisch genereren

Het probleem was altijd: je moet kunnen programmeren. AI lost dat op.

Stap-voor-stap: VBA-macro's maken met AI

Stap 1 - Beschrijf wat je wilt automatiseren

De kwaliteit van de macro hangt af van je beschrijving. Wees specifiek:

Slecht: "Maak een macro die data verwerkt"

Goed: "Schrijf een VBA-macro voor Excel die:

1. Het tabblad 'Invoer' doorloopt van rij 2 tot de laatste rij met data
2. Voor elke rij controleert of kolom D (status) gelijk is aan 'Goedgekeurd'
3. Goedgekeurde rijen kopieert naar het tabblad 'Goedgekeurd' (onderaan bestaande data)
4. Na afloop een melding toont met het aantal gekopieerde rijen
5. Foutafhandeling bevat voor het geval een tabblad niet bestaat"

Stap 2 - Laat AI de code genereren

Plak je beschrijving in ChatGPT of Claude. Je krijgt code als:

Sub KopieerGoedgekeurdeRijen()
    Dim wsInvoer As Worksheet
    Dim wsGoedgekeurd As Worksheet
    Dim laatsteRijInvoer As Long
    Dim laatsteRijDoel As Long
    Dim teller As Long
    Dim i As Long

    On Error GoTo FoutAfhandeling

    Set wsInvoer = ThisWorkbook.Sheets("Invoer")
    Set wsGoedgekeurd = ThisWorkbook.Sheets("Goedgekeurd")

    laatsteRijInvoer = wsInvoer.Cells(wsInvoer.Rows.Count, "A").End(xlUp).Row
    teller = 0

    For i = 2 To laatsteRijInvoer
        If wsInvoer.Cells(i, 4).Value = "Goedgekeurd" Then
            laatsteRijDoel = wsGoedgekeurd.Cells(wsGoedgekeurd.Rows.Count, "A").End(xlUp).Row + 1
            wsInvoer.Rows(i).Copy Destination:=wsGoedgekeurd.Rows(laatsteRijDoel)
            teller = teller + 1
        End If
    Next i

    MsgBox teller & " rijen gekopieerd naar 'Goedgekeurd'.", vbInformation
    Exit Sub

FoutAfhandeling:
    MsgBox "Fout: " & Err.Description, vbCritical
End Sub

Stap 3 - De code in Excel plaatsen

1. Open je Excel bestand
2. Druk op Alt + F11 om de VBA-editor te openen
3. In de editor: klik rechts op je project > Invoegen > Module
4. Plak de code in het nieuwe module
5. Sluit de editor (of druk Alt + Q)
6. Sla het bestand op als .xlsm (macro-enabled workbook)

Op Mac: gebruik Option + F11 of ga via het menu Hulpmiddelen > Macro's > Visual Basic Editor.

Stap 4 - Test de macro

Belangrijk: test altijd op een kopie!

1. Maak een kopie van je bestand
2. Open de kopie
3. Druk Alt + F8 om de macro-lijst te openen
4. Selecteer je macro en klik op Uitvoeren
5. Controleer of het resultaat klopt
6. Als het werkt: gebruik de macro op je echte bestand

Stap 5 - Debug met AI

Als de macro niet werkt of een fout geeft:

Prompt: "Mijn VBA-macro geeft 'Runtime Error 9: Subscript out of range' bij deze regel: Set wsGoedgekeurd = ThisWorkbook.Sheets("Goedgekeurd"). De code is: [plak de volledige code]. Wat is het probleem?"

AI diagnosticeert het probleem (het tabblad "Goedgekeurd" bestaat waarschijnlijk niet) en geeft een oplossing.

Populaire macro's die AI voor je kan schrijven

Rapportage automatisering

"Schrijf een macro die elke maand een nieuw tabblad aanmaakt met de maandnaam, de data van die maand kopieert, totalen berekent en een grafiek maakt."

Data import

"Maak een macro die alle CSV-bestanden uit een map importeert in aparte tabbladen en een overzichtstabblad maakt met de bestandsnamen en het aantal rijen per bestand."

E-mail verzenden vanuit Excel

"Schrijf een macro die via Outlook een e-mail stuurt naar elke klant in kolom A met de factuur uit kolom D als bijlage."

Data validatie

"Maak een macro die alle cellen in kolom C controleert op geldige e-mailadressen en ongeldige adressen rood markeert."

Bestanden samenvoegen

"Schrijf een macro die 12 maandelijkse Excel bestanden uit een map opent en de data combineert in een nieuw bestand."

Automatische opmaak

"Maak een macro die mijn rapport opmaakt: kolomkoppen vetgedrukt en blauw, afwisselende rijkleuren, randen om de tabel en kolombreedte automatisch aanpassen."

Office Scripts als modern alternatief

Office Scripts is Microsoft's nieuwere alternatief voor VBA:

Voordelen ten opzichte van VBA:

• Werkt in Excel voor het web en desktop
• TypeScript (moderner dan VBA)
• Kan worden gedeeld via Power Automate
• Betere integratie met cloud services

Nadelen:

• Minder functies dan VBA (vooralsnog)
• Werkt niet offline
• Kleinere community en minder voorbeelden

AI kan ook Office Scripts genereren:

Prompt: "Schrijf een Office Script (TypeScript) voor Excel dat hetzelfde doet als deze VBA-macro: [plak je VBA-code]"

Tips voor betere AI-gegenereerde VBA

Vraag om commentaar

"Voeg Nederlandse commentaarregels toe bij elke belangrijke stap in de code"

Vraag om foutafhandeling

"Voeg robuuste foutafhandeling toe met duidelijke foutmeldingen in het Nederlands"

Vraag om een terugdraaioptie

"Voeg een Undo-functie toe zodat de gebruiker de wijzigingen ongedaan kan maken"

Vraag om een voortgangsindicator

"Voeg een statusbalk toe die de voortgang toont bij het verwerken van grote datasets"

Laat de code reviewen

"Review deze VBA-code op mogelijke problemen, inefficienties en verbeterpunten: [plak code]"

Meer over code schrijven met AI lees je in ChatGPT voor code.

Veelgemaakte fouten

1. Niet testen op een kopie - Een macro met een fout kan data onherstelbaar beschadigen. Test altijd op een kopie.

2. Foutafhandeling overslaan - Vraag AI altijd om foutafhandeling toe te voegen. Zonder foutafhandeling crasht de macro bij onverwachte situaties.

3. Macro's van internet draaien zonder te begrijpen - Net als AI-gegenereerde code: begrijp wat het doet voordat je het uitvoert. Vraag AI om uitleg.

4. Het bestand niet als .xlsm opslaan - Macro's werken alleen in .xlsm bestanden. Een .xlsx bestand verwijdert je macro's bij het opslaan.

5. Geen variabelen declareren - Vraag AI om "Option Explicit" bovenaan te zetten, zodat alle variabelen moeten worden gedeclareerd. Dit voorkomt typefouten.

6. Te complexe macro's in een keer - Bouw stap voor stap op. Test elke deel afzonderlijk voordat je combineert.

Meer over Excel en AI

Verdiep je verder op hulpbijexcel.nl:

• AI gebruiken voor Excel formules
• Copilot in Excel - Microsoft's ingebouwde AI
• ChatGPT voor code schrijven

---

Hulp nodig?

Kom je er niet uit? Neem gerust contact op:

• WhatsApp: Stuur een berichtje
• Email: w.bouwmeester@bouwmeesterconsultancy.nl
• Bel: +31 6 28963636

Ik help je graag verder!